Zgodnie z art. 93 Kodeksu Pracy, w przypadku śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy albo po jego rozwiązaniu w czasie pobierania zasiłku chorobowego, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna.
Przesłanki wypłaty odprawy pośmiertnej:A. Śmierć pracownika - tylko i wyłącznie zatrudnionego na podstawie stosunku pracy - nie dotyczy pracowników na umowach cywilno-prawnych, B2B itd.
B. Śmierć w czasie trwania stosunku pracy albo w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby - kwestie pobierania zasiłku z tytułu niezdolności do pracy jak i długość pobierania regulują przepisy o świadczeniach z ubezpieczeń społecznych.
C. Występowanie osób uprawnionych do otrzymania odprawy pośmiertnej - jeżeli pracownik nie miał bliskich w/w (rodziny), to roszczenie się nie aktualizuje.
Wysokość odprawy uzależniona jest od stażu pracy oraz wysokości wynagrodzenia wedle wysokości aktualnej na datę śmierci pracownika, jak również od tego czy uprawniona jest jedna osoba czy więcej osób. Wynagrodzenie wypłaca się w kwocie brutto, bez żadnych potrąceń inaczej niż w przypadku wynagrodzenia. Nie jest opodatkowana - zgodnie z 21 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są odprawy pośmiertne i zasiłki pogrzebowe.
Katalog uprawnionych nie musi wcale odpowiadać katalogowi najbliższej rodziny. Co więcej, uprawnieni mogą z biegiem czasu się zmieniać. Odprawa pośmiertna przysługuje następującym członkom rodziny pracownika - małżonkowi zawsze oraz jeżeli występują innym członkom rodziny spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Odprawa pośmiertna nie przysługuje członkom rodziny, jeżeli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową jest nie niższe niż przysługująca odprawa pośmiertna. Jeżeli odszkodowanie jest niższe od odprawy pośmiertnej, pracodawca jest obowiązany wypłacić rodzinie kwotę stanowiącą różnicę między tymi świadczeniami.
W orzecznictwie przyjmuje się bardzo szerokie pojęcie „ubezpieczeń na życie” w rozumieniu tego przepisu. W praktyce, funkcje tą spełnią wszystkie ubezpieczenia komercyjne opłacane pracownikowi przez pracodawcę, które przysparzają bliskich w wypadku śmierci, w tym w wypadku nieszczęśliwego wypadku. Dla przykładu warto wskazać wyrok Sądu Najwyższego o sygnaturze akt III PK 10/17.
W celu osiągnięcia skutku uwolnienia pracodawcy od obowiązku wypłaty pośmiertnej, to on z własnych środków musi finansować składkę obok wynagrodzenia. Jeżeli jedynie podpisał umowę, a pracownicy dobrowolnie przystępują do ubezpieczenia i składka potrącana jest im z ich wynagrodzenia, to taki skutek nie będzie miał miejsca. Jeżeli pracodawca i pracownik się składają na składkę (pracodawca współfinansuje składkę), to wówczas wypłatę zalicza się na odprawę proporcjonalnie w zakresie w jakim pracodawca finansuje składkę. Jest to logiczne - pracodawca nie może uwolnić się od odpowiedzialności finansowej cedując ciężar tego na pracowników. Dobry przykład to uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia sygnatura akt X P 826/13.
Pracodawca pod pewnymi warunkami może wydatki na składki pracowników, które sam finansuje, zaliczać do kosztów prowadzonej działalności gospodarczej (zarówno na podstawie ustawy o PIT jak i CIT). Warunkiem jest to, że ubezpieczenie jako produkt finansowy spełnia przesłanki z ustawy podatkowej (o PIT i CIT) oraz to, że świadczenia z ubezpieczenia będą należne pracownikowi, a nie pracodawcy. Warto wspomnieć, że żeby pracodawca zasadniczo nie płacił składek ZUS od finansowanych składek ubezpieczeniowych, jeżeli do nich dopłaca częściowo. Zgodnie z par. 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. 1998 nr 161, poz. 1106), podstawy wymiaru składek nie stanowią m.in. przychody materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług. Dotyczy to zatem przypadku, gdzie pracodawca finansuje całość albo część polisy, jeżeli zapłata składki na ubezpieczenie grupowe została zapisana w regulaminie płacowym.
Komentarze
Prześlij komentarz